Normal, ordinary và usual

Phương Hoa từ Việt Nam hỏi: "Tôi học tiếng Anh tại trường cấp ba được ba năm nhưng tôi vẫn không thể phân biệt được sự khác nhau giữa: normal, ordinary và usual. Xin giải thích giúp tôi. Xin cảm ơn.

normal, ordinary và usual

Samantha Hague answers:

Hoa thân mến,

Đây là một câu hỏi rất thú vị. Có khá nhiều từ trong tiếng Anh có nghĩa gần giống nhau, và chúng thường gây lúng túng cho người học.

Trong các ví dụ mà bạn đưa ra, normal và ordinary có nghĩa rất giống nhau, còn usual có nghĩa hơi khác một chút. Tôi nghĩ là sẽ rất hữu ích nếu chúng ta nói về cách kết hợp từ, cách các từ thường được dùng với nhau.

Khi bạn học từ vựng tiếng Anh, bạn nên dành thời gian học cả cách kết hợp từ như thế nào. Bạn có thể làm điều đó bằng cách dùng một cuốn từ điển Anh-Anh tốt và nó sẽ giúp giải thích cho bạn về cách kết hợp từ vựng.

Bạn cũng có thể học cách kết hợp từ bằng việc đọc thêm tiếng Anh và xem xét cách kết hợp các tính từ với danh từ, hay các động từ với tân ngữ.v.v. Bạn cũng có thể mua các cuốn sách chuyên về từ vựng hay các từ điển về kết hợp từ.

Trở lại với các từ mà bạn hỏi, tôi nghĩ normal và ordinary có nghĩa rất giống nhau, là: bình thường, nó là như vậy, không có gì đặc biệt hay khác biệt.

Vậy nếu chúng ta có a normal hay ordinary day at work, nó có nghĩa là không có gì đặc biệt, khác biệt xảy ra trong ngày - một ngày bình thường, một ngày như mọi ngày. A normal hay ordinary meal in a restaurant - một bữa ăn bình thường, thông thường tại một nhà hàng, nghe không có gì hấp dẫn cả, nhưng có lẽ còn tốt hơn là một bữa ăn tồi, phải vậy không?!

Có một chút sắc thái khác biệt về nghĩa khi chúng ta dùng hai từ này để nói về người: normal people và ordinary people. Nếu chúng ta nói normal people, có lẽ nó có nghĩa là ‘những người có suy nghĩ và cư xử giống như những người khác’.

Nhưng khi nói ordinary people thì nó có sắc thái khác biệt về nghĩa, muốn nói tới sự giàu có hay vị thế xã hội của người đó, và nó có nghĩa là ‘những người bình thường, không giàu có’. Vậy chúng ta có thể nói :

These houses have been built for ordinary people to buy - Những ngôi nhà này được xây để những người thường cũng có thể mua được.

…trong đó có ý gián tiếp nói tới mức độ giàu có của những người mua. Tôi không nghĩ là chúng ta lại nói:

These houses have been built for normal people to buy - Những ngôi nhà này được xây dành cho những người bình thường mua.

… vì như vậy dường như là có bình luận, nhận xét về cách hành xử của những người này hơn là về thu nhập của họ. Tương tự, nếu chúng ta đưa ra nhận xét:

His new watch is very ordinary. - Chiếc đồng hồ mới của anh ấy là rất bình thường, chẳng có gì đặc biệt.

… thì nó lại là một nhận xét hơi bất lịch sự, hay có ý tiêu cực. Từ ngược nghĩa với ordinary là extraordinary, và nếu chúng ta nhận xét chiếc đồng hồ là extraordinary thì nó có nghĩa là ‘rất đặc biệt, khác thường’.

Giờ trở lại với một từ nữa trong câu hỏi của bạn, usual. Từ này hơi khác hai từ kia vì nó có ý nói tới thói quen, thông lệ. Chẳng hạn, my usual bus là chiếc xe buýt mà tôi vẫn luôn đi, vào một giờ nhất định, hàng ngày. My usual newspaper là tờ báo mà tôi luôn mua để đọc.

Bạn cũng có thể thu xếp gặp ai đó at the usual, có nghĩa là ở nơi chốn mà bạn vẫn thường gặp, có thể là quán bar hay quán cà phê.v.v. Trong trường hợp này không thể dùng từ normal hay ordinary được.

Cuối cùng là các khách hàng quen thuộc khi vào quán có thể gọi their usual, có nghĩa là loại đồ uống mà họ vẫn thường gọi!

Xin cảm ơn bạn đã đặt câu hỏi và tôi mong là những giải thích này có thể giúp được bạn hiểu hơn về cách dùng các từ này!

Samantha Hague đã từng là giáo viên dạy tiếng Anh và kỹ năng giao tiếp suốt 16 năm qua. Chị từng dạy tại Nhật nhiều năm và nay đang dạy tại Đại học Tổng hợp Newcastle của Anh, khoa Thạc sĩ Dịch thuật và Phiên dịch, và soạn các chương trình Dạy tiếng Anh như một ngoại ngữ.